Fineerplaten

Wat is fineerhout?

Fineer is een flinterdunne laag geschaafd hout met een dikte van enkele millimeters (0,6 tot 2,4 mm). Deze dunne lagen fineerhout worden meestal op een drager, zoals een multiplex, spaanplaat of mdf, aangebracht om fineerplaten te vervaardigen. Die platen worden voornamelijk gebruikt in meubel-, wand- of andere interieurtoepassingen. Zo is de kans heel groot dat jouw kasten, binnendeuren of tv-meubel werd gemaakt met fineerplaten.

Wat zijn de voor- of nadelen van fineerplaten?

Het voornaamste voordeel dat aan de basis van het succes van fineerplaten ligt, is de kostenefficiëntie van het product. Uit 1 m³ hoogwaardig rondhout kan je afhankelijk van de fineerdikte 700 tot 2000 m² netto bruikbaar oppervlak fineerhout halen. Het is dus een ideale manier om een boomstam maximaal te laten renderen, zonder in te boeten aan esthetiek. Fineerplaten bestaan uit een drager met als buitenste lagen fineer. Hierdoor kan de decoratieve meerwaarde van de houtsoort worden behouden en zorgt de drager voor een stabiele onderlaag. Fineerhout is dankzij een kwalitatieve drager, die veelal bestaat uit geperste houtvezels, een stuk beter bestendig tegen kromtrekken, barsten of de werking van het hout in het algemeen.

Het grootste nadeel van fineerplaten in vergelijking met massieve houtpanelen is de beperktere krasbestendigheid. Fineerplaten hebben slechts een zeer dunnen decoratieve laag. Bij een kras op een fineerplaat zit je al snel met schade tot op de drager. Dat maakt herstellingen een stuk kostbaarder of moeilijker. Je kan immers de plaat niet opschuren om de schade visueel aan te pakken.

Toch kunnen we stellen dat er meer voor- dan nadelen zijn aan fineerplaten voor meubel- of interieurwerken. Denk vooral ook even aan het duurzame aspect van fineer. Het zorgt ervoor dat houten stammen maximaal kunnen worden verwerkt in kwalitatief geschaafd hout. Er kunnen veel meer platen worden vervaardigd, die bovendien ook gebruik maken van dragers die worden gemaakt uit houtvezels, eveneens een restproduct uit de houtindustrie.

Welke soorten fineer bestaan er?

Er bestaan heel wat verschillende soorten fineer. In de eerste plaats kan er een onderscheid worden gemaakt op vlak van houtsoorten. Denk aan Europese houtsoorten zoals eiken, beuken, essen of berken of aan tropische houtsoorten zoals afzelia, ceder, iroko of teak. Het zou ons alvast te ver leiden om alle mogelijk houtsoorten te bespreken. Een ander onderscheid kunnen we maken op basis van de snijwijzen van het hout. De richting of manier waarop het hout wordt gesneden bepaald voor een grote mate de uitstraling van een fineerplaat en uiteindelijk het afgewerkt product. De vaakst voorkomende snijwijze is kwartiers. Daarbij wordt er gestart vanuit een gevierendeelde boomstam en worden de fineervellen rechtdradig, haaks op de jaarringen gesneden in een hoek van 60 à 90 graden. Wanneer er wordt gesneden vanuit een hoek van 30 à 60 graden ten opzichte van de groeiringen spreekt men van vals kwartiers. Door een stam vals kwartiers te snijden, creëer je een consistent en lineair nerfpatroon, met een minimale zichtbaarheid aan mergstralen.

Een andere houtsnijtechniek die veelvuldig wordt gebruikt is dosse, ook wel vlamfineer of ‘flat cut’ genoemd. Hier wordt het hout in de lengterichting van de stam, parallel met de jaarringen gesneden. Hierdoor krijgt het hout een uitgesproken, gevlamde houttekening.

Tot slot kan er ook op afrol fineer worden gesneden. Hierbij draait de stam machinaal rond zijn as en wordt hij volledig afgerold. Dit type fineer wordt ook wel schilfineer genoemd.